Met de komst van het 5G-netwerk vanaf 2020 zal de komende jaren het aantal antennes toenemen. Met lokaal antennebeleid kunt u als gemeente voldoende ruimte voor opstelpunten voor antennes aanwijzen en weten telecombedrijven onder welke voorwaarden zij antennes mogen plaatsen.

Door lokaal antennebeleid te communiceren met burgers en telecombedrijven weten zij ook wat ze mogen verwachten.

Nationaal Antennebeleid

De Rijksoverheid stimuleert de uitbreiding en verbetering van het mobiele netwerk in Nederland. Ze zet daarbij in op een spoedige realisatie van het 5G-netwerk.

We kunnen Nederland niet onbeperkt vullen met antennes. Bij de plaatsing van antennes moeten telecombedrijven daarom rekening houden met:

  • volksgezondheid
  • leefmilieu
  • veiligheid

Daarom heeft de Rijksoverheid Nationaal Antennebeleid opgesteld. Informatie over het antennebeleid is beschikbaar op de site van het Antennebureau  van Agentschap Telecom.

Omgevingsvergunning voor antennes

In het Nationaal Antennebeleid staat dat voor sommige antennes een omgevingsvergunning nodig is. Dat geldt voor:

  • antennes groter dan 5 meter, inclusief de drager
  • antennes op of aan een monument
  • antennes in een beschermd stadsgezicht of dorpsgezicht
  • antennes lager dan 5 meter, staande op het voorerf (een voorerf is het stuk grond tussen de openbare weg en een gebouw)
  • small cells hoger dan 0,5 meter op straatmeubilair

Op de website van het Antennebureau staat meer informatie over de plaatsingsregels voor antennes.

Afspraken vergunningsvrije antennes

Voor antennes tot 5 meter is in het algemeen geen omgevingsvergunning nodig. Op deze manier kunnen bedrijven sneller hun draadloze netwerken uitbreiden als de vraag naar mobiele communicatie toeneemt. Voor vergunningsvrije antennes is wel zorgvuldige plaatsing nodig. Hierover zijn afspraken gemaakt tussen:

  • Rijksoverheid
  • Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
  • mobiele operators

Deze afspraken staan in het Antenneconvenant.

Antenneconvenant

In het Antenneconvenant staat bijvoorbeeld dat mobiele aanbieders een plaatsingsplan moeten opstellen voor de gemeente. Hierin geven zij aan waar zij antenne-installaties willen bouwen, zowel vergunningsvrije als vergunningplichtige.

De Rijksoverheid, VNG en mobiele operators werken aan een nieuw Antenneconvenant. De ontwikkelingen rondom de komst van het 5G-netwerk nemen zij hierin mee.

Een integrale benadering van antenneplaatsing staat centraal in het vernieuwde convenant. Denk aan zoveel mogelijk consistentie met:

  • de werkwijze rond vergunningplichtige antennes
  • het delen van opstelpunten
  • de communicatie met inwoners
  • het contact tussen gemeenten en operators

Gemeentelijk Antennebeleid

Het is voor een gemeente van belang om gemeentelijk antennebeleid te formuleren. Dit beleid moet passen binnen de nationale wet- en regelgeving. Zo kan een gemeente kaders  stellen voor de plaatsing van antennes. Ook voor inwoners en telecombedrijven is het belangrijk om te weten welk lokaal beleid de gemeente voert als het gaat om het plaatsen van antennes.

Voorbeeldnota Gemeentelijk Antennebeleid

Om gemeenten te helpen bij het opstellen van antennebeleid is er de voorbeeldnota Gemeentelijk Antennebeleid.

Deze voorbeeldnota kunt u gebruiken als ondersteuning of als model voor uw eigen beleid.  De komende maanden actualiseren we de voorbeeldnota  op basis van gesprekken die we met gemeenten voeren. In de voorbeeldnota zullen we ook opnemen hoe u rekening houdt met lokaal welstandsbeleid in relatie tot digitale infrastructuur.

Communicatie en inspraak burgers bij plaatsing zendmasten en antennes

Het is belangrijk om inwoners tijdig te informeren over de komst van nieuwe zendmasten. Dit voorkomt teleurstelling en weerstand bij omwonenden. Op de website van het Antennebureau vindt u meer informatie hoe u goede communicatie met burgers vormgeeft.

In sommige gevallen hebben burgers inspraak bij plaatsing van antenne-installaties. De antenne kan bijvoorbeeld op een gebouw met huurders komen. In dat geval moeten de bewoners van het gebouw hiermee instemmen.

Antenneregister met alle antennes in omgeving

Het Antenneregister vermeldt waar antennes staan en wat voor antennes dit zijn. Het Antenneregister is er vanwege de brede behoefte aan betrouwbare en openbare informatie over antennes en antennelocaties. Daarbij bestaat er bezorgdheid over de aanwezigheid van antennes in de publieke leefomgeving. De primaire functie van het Antenneregister is transparantie bieden aan burgers over antennes als milieubron.

Gesprekstafels

Dit najaar organiseren het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) en VNG regionale gesprekstafels met gemeenten onder meer over onder meer Antennebeleid. Uitkomsten van deze gesprekken publiceren we op deze website.

Telecomcode

In 2018 is de Europese Telecomcode vastgesteld. De Telecomcode is het nieuwe Europees kader voor elektronische communicatie. Hierin zijn bepalingen opgenomen onder meer over bescherming van eindgebruikers en de toegang van burger en bedrijven tot netwerken. De Telecomcode wordt naar verwachting uiterlijk 21 december 2020 in nationale wetgeving opgenomen.

Voor gemeenten zijn vooral 2 onderdelen van belang:

  • Overheidsinstanties (rijksoverheid, provincies, gemeenten en waterschappen) moeten hun infrastructuur, inclusief straatmeubilair zoals bushokjes en verkeerslichten tegen redelijke voorwaarden beschikbaar stellen voor de plaatsing van small cells.
  • Een bestuursorgaan kan gedeeld gebruik van (gemeentelijk) eigendom, netwerkelementen en bijbehorende faciliteiten opleggen.

De komende maanden verkennen de ministeries van EZK en BZK en de VNG met gemeenten de consequenties van deze bepaling. Volg deze website voor meer informatie hierover.

Meer informatie over 5G

Wilt u meer informatie over 5G? Bekijk dan het dossier 5G van Agentschap Telecom.