Algemeen
5G is de vijfde generatie mobiele communicatie. Het is de opvolger van 4G (de vierde generatie), welke op dit moment in Nederland veel gebruikt wordt. De 5G technologie maakt het mogelijk om mobiele communicatie aan te passen naar de vraag van de gebruiker en biedt daarbij hoge reactiesnelheid en een hogere capaciteit dan voorgaande generaties
In deze factsheet legt het Antennebureau legt het verschil tussen 4G en 5G uit.
De mobiele communicatienetwerken innoveren continue om de beschikbare frequentieruimte steeds sneller en efficiënter te kunnen gebruiken. Dit om de groeiende en veranderende databehoefte van particulieren en bedrijven te kunnen opvangen. De vraag naar connectiviteit groeit namelijk nog ieder jaar. Bovendien worden met 5G nieuwe toepassingen mogelijk voor zowel het bedrijfsleven als de maatschappij. Denk bijvoorbeeld aan:
- zelfrijdende auto’s
- precisielandbouw en industrie om efficiënter om te gaan met water, mest of bestrijdingsmiddelen
- verlenen van zorg op afstand.
De Rijksoverheid verdeelt de beschikbare frequentieruimte. Het overgrote deel van de frequenties kan vergunningsvrij worden gebruikt (zoals bijvoorbeeld wifi) of er kan eenvoudig een vergunning voor worden aangevraagd. In het geval de vraag naar frequentieruimte groter is dan het aanbod, dan wordt er een veiling georganiseerd. De frequentiebanden voor mobiele communicatie worden vaak geveild. De geveilde frequenties zijn technologieneutraal. Dit houdt in dat de mobiele operators die de frequentiebanden hebben gekocht, zelf mogen bepalen welke technologie (2G, 3G, 4G of 5G) zij op de frequentieband inzetten.
In 2020 vond de multibandveiling plaats en hebben de drie operators KPN, Odido en VodafoneZiggo de vergunningen voor de 700 MHz, 1400 MHz en de 2100 MHz banden verkregen. In 2024 vond de veiling van de 3,5 GHz band plaats. Ook bij deze veiling hebben alle drie de mobiele operators frequentieruimte verworven. Hoewel de Europese Commissie deze frequentiebanden heeft bestempeld als ‘5G-banden’, kunnen mobiele operators deze frequentiebanden inzetten voor alle technologieën. Ook deze frequentiebanden zijn namelijk technologieneutraal.
Veiligheid en privacy
Het kabinet heeft in juli 2019 maatregelen genomen om telecommunicatiediensten te beschermen tegen dreigingen als spionage en sabotage. Eén van deze maatregelen is het stellen van extra hoge eisen aan leveranciers van diensten en producten in de kritieke onderdelen van een telecomnetwerk.
- Elektromagnetische straling van antennes kunnen het lichaam opwarmen. Om onnodige opwarming van het lichaam te voorkomen, gelden er in Nederland blootstellingslimieten. Daarnaast laat de overheid laat zich adviseren door wetenschappelijke adviesorganen zoals het RIVM en de Gezondheidsraad. Deze instanties concluderen dat in wetenschappelijke onderzoeken geen bewijzen zijn gevonden voor negatieve effecten op de gezondheid door blootstelling aan elektromagnetische straling onder de geldende blootstellingslimieten.
- De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) voert jaarlijks diverse metingen uit in het gehele land om te controleren of de limieten worden nageleefd. De gemeten waarden blijven onder de blootstellingslimieten.
- In Nederland houden de Gezondheidsraad en het RIVM nieuwe wetenschappelijke literatuur over de mogelijke gezondheidseffecten van elektromagnetische straling in de gaten. Zij informeren de overheid wanneer nieuwe inzichten aanleiding zouden geven om het beleid bij te stellen.
- Het Kennisplatform Elektromagnetische Velden en Gezondheid geeft op haar website antwoorden op vragen over de mogelijke gezondheidseffecten van elektromagnetische straling en duidt wetenschappelijke onderzoeken. Het Kennisplatform wisselt kennis uit over dit onderwerp met de GGD.
-
Naast het raadplegen van de website van het Kennisplatform, kunnen burgers en gemeenten contact opnemen met de lokale GGD bij verdere vragen rondom dit onderwerp.