Met lokaal antennebeleid kunt u als gemeente voldoende ruimte voor opstelpunten voor antennes aanwijzen en weten telecombedrijven onder welke voorwaarden zij antennes mogen plaatsen. Door uw antennebeleid te communiceren met burgers en telecombedrijven, weten zij wat ze mogen verwachten.

Nationaal antennebeleid

De Rijksoverheid stimuleert de uitbreiding en verbetering van het mobiele netwerk in Nederland. Ze zet daarbij in op een netwerk van wereldklasse.

We kunnen Nederland niet onbeperkt vullen met antennes. Bij de plaatsing van antennes moeten telecombedrijven daarom rekening houden met:

  • volksgezondheid
  • leefmilieu
  • veiligheid

Daarom heeft de Rijksoverheid nationaal antennebeleid opgesteld. Meer informatie over het Nationaal Antennebeleid is beschikbaar op de website van het Antennebureau.

Omgevingsvergunning voor antennes

In de Nota Nationaal Antennebeleid staat dat voor sommige antenne-installaties een omgevingsvergunning nodig is. Dat geldt voor:

  • antennes groter dan 5 meter, inclusief de drager
  • antennes op of aan een monument
  • antennes in een beschermd stadsgezicht of dorpsgezicht
  • antennes lager dan 5 meter, op of boven het voorerf (een voorerf is het stuk grond tussen de openbare weg en een gebouw)
  • small cells hoger dan 0,5 meter op straatmeubilair

Op de website van het Antennebureau staat meer informatie over de plaatsingsregels voor antennes. Ook kunt u het stroomschema in deze infographic raadplegen om te bepalen wanneer de plaatsing van antennes (omgevings)vergunningplichtig is. 

Afspraken vergunningsvrije antennes

Voor antenne-installaties tot 5 meter is in het algemeen geen omgevingsvergunning nodig. Op deze manier kunnen bedrijven sneller hun draadloze netwerken uitbreiden als de vraag naar mobiele communicatie toeneemt. Voor vergunningsvrije antenne-installaties is wel zorgvuldige plaatsing nodig. Hierover zijn afspraken gemaakt tussen de Rijksoverheid, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de mobiele operators. Deze afspraken staan in het Antenneconvenant.

Antenneconvenant

In het Antenneconvenant staat bijvoorbeeld dat mobiele aanbieders een plaatsingsplan moeten opstellen voor de gemeente. Hierin geven zij aan waar zij antenne-installaties willen bouwen, zowel vergunningsvrije als vergunningplichtige.

Per 1 januari 2026 is het huidige Antenneconvenant met een jaar verlengd. In 2026 wordt er gewerkt aan de verdere actualisering van het convenant.

Gemeentelijk antennebeleid

Plaatsingsplangesprek

Een eenvoudige maar belangrijke stap voor elke gemeente is het uitnodigen van de gezamenlijke mobiele operators voor een plaatsingsplangesprek. In dit geval vertegenwoordigt Monet de mobiele operators. Operators geven in dit gesprek inzicht in de gewenste plaatsing van antennes. De gemeente kan meedenken over geschikte locaties en het eigen (antenne)beleid toelichten. In dit gesprek komen ook eventuele plaatsingsproblemen aan bod, bijvoorbeeld bij:

  • beperkte ruimte voor opstelpunten van antennes
  • plaatsing van antennes op monumenten

U kunt contact opnemen met Monet op telefoonnummer 0800-0250123 of via info@monet.nl.

Vooroverleg vergunningaanvraag

Speelt in uw gemeente een complexe situatie? Dan is het advies een gemeentelijk multidisciplinair team in te stellen dat het gesprek aangaat met de betreffende operator(s). Dit gesprek vindt plaats vóórdat operators een vergunningaanvraag indienen. Dit team heeft kennis over alle relevante belangen:

  • digitale connectiviteit
  • ruimtelijke ordening
  • welstand

Operators kunnen tijdens het vooroverleg creatieve oplossingen aandragen voor de inpassing van antennes in de omgeving. Ook is het bij complexere situaties van belang dat de gemeente en de betreffende operator(s) elkaar eenvoudig weten te vinden om problemen en vragen bij of ná de plaatsing van antennes op te kunnen lossen.

Relevante onderzoeken

Daarnaast is er een viertal onderzoeksrapporten beschikbaar die relevant kunnen zijn voor gemeenten bij het formuleren van antennebeleid.

  1. Kwink onderzoek:  Inventarisatie gemeentelijk beleid telecomnetwerken
  2. Kwink onderzoek: Antennes, 5G en welstand
  3. VNG impactanalyse antenne- en vergunningen beleid irt uitrol 5G
  4. Cebeon impactanalyse EU Telecomcode
  5. Dialogic onderzoek: ontwikkeling antenne-opstelpunten in komende 10 jaar

Meer informatie voor gemeenten

Meer informatie over de plaatsing van antennes en de rol van gemeenten is te vinden op de website van het Antennebureau.

Heeft u als gemeente hulp nodig bij het opstellen van gemeentelijk antennebeleid? Op onze website vindt u hulpmiddelen voor gemeenten, waaronder de Voorbeeldnota gemeentelijk antennebeleid.